Als er iets misgaat
Module 8: Veilig en zonder zorgen · Leestijd: 10 minuten
Leerdoel: Na deze les kun je bij een probleem met inloggen, versturen of afleveren vaststellen waar het misgaat, een foutmelding of bounce lezen, en hulp vragen met de juiste gegevens.
Kernbegrippen: inlogfout, IP-blokkade, SMTP-fout 535, afzendercontrole, daglimiet, bounce, uitstelbericht, statuscode x.y.z, tijdelijke en blijvende fout, Diagnostic-Code
Eerst: waar gaat het mis?
Een mailprobleem voelt vaak als "mijn mail doet het niet". Maar mail bestaat uit drie losse stappen, en elke stap heeft eigen fouten:
- Inloggen: de webmail praat met je mailserver via IMAP om je mailbox te tonen.
- Versturen: de webmail geeft je bericht via SMTP aan je eigen mailserver.
- Afleveren: je server geeft het bericht aan de server van de ontvanger.
Bij stap 1 en 2 zie je de fout meteen in beeld. Bij stap 3 krijg je later een mail terug: een bounce. Weet je bij welke stap het misgaat, dan weet je ook waar je moet zoeken.
Inloggen lukt niet
Op de afbeelding zie je de melding die de webmail toont als het e-mailadres of wachtwoord niet klopt. Loop dan deze punten na, in deze volgorde:
- Het volledige adres. De gebruikersnaam is je hele e-mailadres, dus sanne@example.com en niet alleen sanne.
- Het juiste wachtwoord. Het wachtwoord van de mailbox, niet dat van je klantaccount of beheerpaneel. Let op Caps Lock.
- Het veld Server. Leeg laten, tenzij je domein niet naar je mailserver wijst (les 1.3). Een verkeerd ingevulde servernaam geeft ook een fout.
- Een geblokkeerd IP-adres. Laadt de webmail helemaal niet, maar op je telefoon via 4G wel? Dan heeft de firewall je IP-adres misschien geblokkeerd, meestal omdat een apparaat steeds een oud wachtwoord probeerde (les 8.1). Zet eerst op al je apparaten het juiste wachtwoord, en laat de blokkade dan opheffen.
Versturen lukt niet
Kun je inloggen maar niet versturen, dan zegt de foutmelding bijna altijd wat er aan de hand is.
| Melding | Wat het betekent | Wat je doet |
|---|---|---|
| SMTP-fout (535): Authenticatie mislukt | De server voor uitgaande mail accepteert je inlog niet | Uitloggen en opnieuw inloggen; bij een gekoppelde mailbox de gegevens van die mailbox nakijken |
| Account ... can not send emails from ... | Je verstuurt vanaf een adres waarvoor je mailbox geen toestemming heeft (de afzendercontrole, les 4.1) | Een identiteit kiezen met je eigen adres, of een adres dat naar je mailbox doorstuurt |
| Daily send limit ... is reached / You have reached your message limit | Je pakket heeft vandaag de daglimiet bereikt | Wachten tot de teller 's nachts terug op nul gaat; weinig verstuurd? Kijk of een mailbox misbruikt wordt |
| 552 Message too big | Het bericht met bijlagen is te groot | Een deellink gebruiken (les 3.3) |
Bij de daglimiet nog een waarschuwing: mail die wordt geweigerd omdat de limiet bereikt is, gaat niet vanzelf alsnog weg. Verstuur belangrijke berichten de volgende dag opnieuw.
Een bounce lezen
Kan je server een bericht niet afleveren, dan krijg je een mail terug van Mail Delivery System of MAILER-DAEMON, met een onderwerp als "Mail delivery failed" of "Undelivered Mail Returned to Sender". Schrik niet van het Engels. Een bounce bestaat uit drie delen, en je hebt vooral het middelste nodig.
- Een tekst voor mensen: wat er mislukte en voor welk adres.
- Een deel voor programma's, de delivery status notification (DSN, RFC 3464), met vaste velden.
- De kopregels van je eigen bericht, zodat je ziet welke mail het was.
Het middelste deel ziet er zo uit:
Action: failed
Final-Recipient: rfc822;info@example.org
Status: 5.2.2
Remote-MTA: dns; mail.example.org
Diagnostic-Code: smtp; 552 5.2.2 <info@example.org>: Mailbox full, quota exceeded- Action zegt of het mislukt is (
failed) of nog wordt geprobeerd (delayed). - Final-Recipient is het adres waar het om gaat.
- Status is de statuscode in de vorm x.y.z.
- Remote-MTA is de server van de ontvanger die het antwoord gaf.
- Diagnostic-Code is het letterlijke antwoord van die server. Lees deze regel altijd: hier staat de echte reden, vaak in gewone woorden.
Tijdelijk of blijvend: het eerste cijfer
De statuscode (RFC 3463) begint met een 2, 4 of 5. Datzelfde geldt voor de drie cijfers van de SMTP-antwoordcode (RFC 5321), zoals 550 of 452.
- 4.x.x is tijdelijk. De server van de ontvanger zegt: nu niet, probeer het later. Je eigen server bewaart het bericht en probeert het zelf opnieuw, meestal een paar dagen lang. Je krijgt hooguit een uitstelbericht (
Action: delayed, vaak metWill-Retry-Until). Verstuur het bericht dan niet opnieuw, anders krijgt de ontvanger het straks twee keer. - 5.x.x is blijvend. De server geeft het op. Opnieuw versturen zonder iets te veranderen heeft geen zin.
Het middelste getal zegt waar het probleem zit. Drie codes die je vaak ziet:
| Code | Betekenis | Oorzaak in gewone woorden |
|---|---|---|
| 5.1.1 | Adres bestaat niet | Typfout, of het adres is opgeheven |
| 5.2.2 (of 4.2.2) | Mailbox vol | De ontvanger heeft geen ruimte meer |
| 5.7.1 | Geweigerd door beleid | Het spamfilter of de regels van de ontvanger weigeren je mail |
Krijg je een bounce, dan kies je meestal uit vier oorzaken: het adres bestaat niet, de mailbox van de ontvanger is vol, de ontvangende server weigert de mail om beleid of spam, of er is geen verbinding met de ontvangende server. En je doet een van drie dingen: het adres controleren en het bericht opnieuw versturen naar het juiste adres, niets opnieuw versturen en wachten, want de server probeert het zelf nog, of iets aan je eigen mail of domein laten aanpassen en je aanbieder om hulp vragen.
Twee voorbeelden. Sanne mailt Ahmed (ahmed@example.net) en krijgt een bounce met Status: 5.7.1. In de Diagnostic-Code staat dat de server van Ahmed de mail weigert omdat de SPF-controle voor example.com mislukt. Blijvend, en geweigerd om beleid: opnieuw versturen helpt niet. Er moet iets aan haar domein worden aangepast, en daarvoor vraagt ze haar aanbieder om hulp. Daan krijgt een dag na het versturen een uitstelbericht met Action: delayed, Status: 4.4.1 en "Connection timed out" voor de server van een leverancier. Tijdelijk, geen verbinding: hij verstuurt niets opnieuw, want zijn server probeert het zelf nog tot de tijd bij Will-Retry-Until. Wil hij zeker zijn, dan belt hij de leverancier dat zijn mail onderweg is.
Andersom kan het ook: krijgen anderen bij het mailen naar jou "Mailbox full" of "Quota exceeded", dan is jouw mailbox vol. Ruim op (les 5.4) en vraag ze daarna het opnieuw te proberen.
Hulp vragen zonder heen en weer
Kom je er niet uit, dan helpt je mailaanbieder je sneller als je meteen de juiste gegevens meestuurt:
- het e-mailadres waar het om gaat, en het adres van de ontvanger;
- de datum en het tijdstip, zo precies mogelijk;
- de exacte foutmelding: een schermafbeelding of de hele bounce, niet "het werkt niet";
- wat je al geprobeerd hebt, en of het in de webmail en in je mailprogramma hetzelfde is.
Stuur nooit je wachtwoord mee. Een betrouwbare helpdesk vraagt daar niet om.
In de praktijk: zo werkt het in de webmail
Foutmeldingen bij inloggen en versturen toont de webmail rechtsonder in beeld. Een bounce komt als gewone mail in je Postvak In; met Headers boven het bericht of Meer > Toon bron zie je ook het machinedeel en je eigen kopregels. Per foutmelding staat in de Roundcube-handleiding (hoofdstuk 13) wat je doet, en de handleiding Foutmeldingen gaat dieper in op de codes. In andere webmail werkt het vergelijkbaar: de meldingen heten daar anders, maar de codes in bounces zijn overal dezelfde.
Samenvatting
- Bepaal eerst de stap: inloggen (IMAP), versturen (SMTP) of afleveren (bounce).
- Inloggen: volledig adres, mailboxwachtwoord, veld Server, en een mogelijke IP-blokkade.
- Versturen: 535 is een inlogfout bij versturen, "can not send emails from" is de afzendercontrole, en de daglimiet geldt voor je hele pakket.
- In een bounce lees je Action, Status en vooral Diagnostic-Code; 4.x.x is tijdelijk (de server probeert het zelf opnieuw), 5.x.x is blijvend.
- Vraag hulp met adres, tijd en exacte foutmelding, en nooit met je wachtwoord.
Quiz
Opdracht
Opdracht A8.4: Een foutmelding lezen. Open de materialen bounce-1.txt en bounce-2.txt (twee echte maar geanonimiseerde foutmeldingen). Vul per bounce de statuscode in, in de vorm x.y.z. Kies daarna per bounce de oorzaak uit de vier oorzaken in deze les (het adres bestaat niet; de mailbox van de ontvanger is vol; de ontvangende server weigert de mail om beleid of spam; er is geen verbinding met de ontvangende server) en wat je doet uit de drie mogelijkheden (adres controleren en opnieuw versturen naar het juiste adres; niets opnieuw versturen en wachten, want de server probeert het zelf nog; iets aan je eigen mail of domein laten aanpassen en je aanbieder om hulp vragen). Het programma vergelijkt je zes antwoorden met de antwoordsleutel: de statuscode moet precies kloppen (spaties tellen niet), oorzaak en actie zijn keuzes. Groen als alles klopt, oranje als alleen bij één bounce iets fout is, rood als bij beide bounces iets fout is. Tip: lees de regels Action, Status en Diagnostic-Code.
Verder lezen
Waar stappen in de webmail staan, gelden ze voor de webmail van WebOké; in andere webmail werkt het vergelijkbaar.
- Roundcube Webmail 13.1: Inloggen lukt niet
- Roundcube Webmail 13.2: SMTP-fout 535 bij versturen
- Roundcube Webmail 13.3: Je mailbox is vol
- Roundcube Webmail 13.4: De daglimiet is bereikt
- Roundcube Webmail 13.5: Andere meldingen bij versturen
- Mail delivery failed: zo lees je de foutmelding en wat de codes betekenen
- Foutmeldingen opgelost 1.1: Foutcode 550: welke variant heb je en wat doe je?
- Foutmeldingen opgelost 1.8: Account ... can not send emails from ...
- Gratis cursus E-mail op orde: instellen en goed laten aankomen 6.1: Een bounce lezen
- RFC 3463, Enhanced Mail System Status Codes (Engels): https://www.rfc-editor.org/rfc/rfc3463