Extensies en hun registries

Module 1: Hoe het domeinsysteem werkt · Leestijd: 9 minuten

Leerdoel: Na deze les kun je de soorten extensies uit elkaar houden, per extensie de registry noemen en uitleggen waarom de regels per extensie verschillen.

Kernbegrippen: extensie, TLD, ccTLD, gTLD, nieuwe gTLD's, IANA, ICANN, registry, eisen per extensie

Het laatste stukje van de naam

Elke domeinnaam eindigt op een extensie: .nl, .de, .com, .shop. In vaktaal heet dat het topleveldomein of TLD. Hoe een naam verder is opgebouwd (labels, subdomeinen, de punt aan het eind) leer je in de DNS-cursus, les 1.2. Hier gaat het om iets anders: de extensie bepaalt wiens regels er voor jouw naam gelden.

Dat merk je pas als het ertoe doet. Wie mag de naam registreren? Welke tekens mogen erin? Hoe lang heb je om een vergeten naam terug te halen? Hoe heet de code waarmee je verhuist? Op al die vragen is het antwoord: dat hangt af van de extensie. Een .nl-naam en een .com-naam lijken voor een bezoeker hetzelfde, maar achter de schermen gelden er heel andere spelregels.

Landextensies en algemene extensies

Er zijn twee hoofdsoorten extensies.

• ccTLD's (country code TLD's) zijn landcodes van twee letters: .nl voor Nederland, .de voor Duitsland, .be voor België. Ook .eu hoort bij deze groep, al is de Europese Unie geen land.
• gTLD's (generic TLD's) zijn algemene extensies zoals .com, .org en .net. Sinds een aantal jaren zijn er veel nieuwe gTLD's bij gekomen: extensies voor een branche of een plaats, zoals .shop, .app of .amsterdam.

Het onderscheid is meer dan een naam. Voor gTLD's maakt één wereldwijde organisatie de basisregels. Voor een landextensie bepaalt de beheerder in dat land grotendeels zelf wat er geldt.

Wie houdt de lijst bij?

Bovenaan het systeem staan twee organisaties.

• IANA houdt bij welke extensies er bestaan en wie elke extensie beheert. IANA is onderdeel van ICANN.
• ICANN is een internationale organisatie zonder winstoogmerk. ICANN maakt de regels voor de gTLD's: wat er openbaar is over een houder, hoe een verhuizing werkt, wanneer je registrar je moet waarschuwen voor het verlopen. Voor landextensies zoals .nl maakt ICANN die regels niet.

Daaronder heeft elke extensie precies één registry: de organisatie die het register van die extensie bijhoudt en de regels opstelt. De bekendste voor Nederlandse en Belgische ondernemers:

Een paar cijfers om de schaal te zien (stand november 2026): er zijn ruim 6 miljoen .nl-namen, ruim 18 miljoen .de-namen en ruim 3,6 miljoen .eu-namen.

Belangrijk om te weten: je registreert bijna nooit rechtstreeks bij een registry. Je gaat naar een registrar, die de registratie voor jou doorgeeft (les 1.3). De registry ziet jou wel als houder, en haar regels gelden ook voor jou.

De regels verschillen per extensie

Hieronder een paar verschillen die je in deze cursus vaker tegenkomt. Je hoeft ze nog niet uit je hoofd te kennen; het gaat erom dat je ziet hoe groot de verschillen zijn.

Wie mag registreren. Een .nl-naam mag iedereen registreren, waar ter wereld je ook woont. Woon je buiten Nederland, dan geldt het kantooradres van SIDN in Arnhem als je domicilieadres voor officiële stukken. Een .de-naam mag ook iemand van buiten Duitsland registreren; een Duits adres voor juridische post moet je alleen aanwijzen als iemand met een merk- of naamrecht daarom vraagt. Een .be-naam mag iedereen registreren. Voor .eu zijn de eisen strenger: je moet burger zijn van een EU-land, IJsland, Liechtenstein of Noorwegen, of in een van die landen wonen, of je organisatie moet daar gevestigd zijn.

Welke tekens mogen. In een .nl-naam mogen alleen letters a tot en met z, cijfers en het streepje. In .de en .be mogen ook letters met accenten en umlauts (les 2.4).

Contactpersonen. Bij .nl moet je naast de houder een administratief en een technisch contact opgeven. DENIC registreert voor .de sinds 2018 alleen nog de houder. Voor .com en andere gTLD's is het administratief contact sinds augustus 2025 afgeschaft (module 3).

Na opzeggen of verlopen. Een opgeheven .nl-naam gaat 40 dagen in quarantaine, net als een .eu- of .be-naam. Een .de-naam kent 30 dagen waarin alleen de laatste houder hem terug kan halen. Een .com-naam doorloopt een reeks fases met eigen namen (module 5).

De verhuiscode. Voor .nl heet hij token, voor .de AuthInfo, voor .eu transfer authorisation code, en bij .be stuurt DNS Belgium hem zelf per e-mail (module 6).

De les hieruit: lees bij elke extensie die je overweegt de regels van de registry, of in elk geval de samenvatting die je registrar geeft. Wat voor de ene extensie normaal is, kan bij de andere verboden zijn.

Waarom dit voor jou als houder telt

Stel: Bakkerij Example in Utrecht heeft example.com voor de website en wil ook een .nl-naam en een .eu-naam. Dan gelden er drie sets regels: die van Verisign en ICANN voor de .com-naam, die van SIDN voor de .nl-naam en die van EURid voor de .eu-naam. Raakt de bakkerij één naam kwijt door een vergeten verlenging, dan verschilt per extensie hoe lang ze heeft om hem terug te halen. En verhuist ze later naar een andere registrar, dan heeft ze drie soorten codes nodig.

Een veelgemaakte fout is denken dat "de registry" één instantie is die alles regelt. Krijg je een mail van "het domeinregister" die je vraagt snel te betalen, kijk dan wie de afzender echt is. SIDN verkoopt bijvoorbeeld zelf geen .nl-namen aan houders. Les 7.1 gaat daar verder op in.

In de praktijk: zo werkt het bij WebOké

Zoek je bij WebOké een naam met Domeinnaam checken, dan zie je onder het resultaat "Andere extensies voor" je naam: vijftien populaire extensies tegelijk, met per extensie of hij vrij of bezet is. Met "Laat alle beschikbare extensies zien" zie je de rest. Dat is handig om te vergelijken, maar het zegt niets over de regels van elke extensie: die verschillen dus per registry. Bij andere registrars werkt het zoeken vergelijkbaar.

Samenvatting

• De extensie (TLD) bepaalt welke regels er voor je domeinnaam gelden.
• ccTLD's zijn landcodes zoals .nl, .de en .be (en .eu); gTLD's zijn algemene extensies zoals .com en .org, plus de nieuwe gTLD's.
• IANA houdt bij welke extensies er zijn; ICANN maakt de regels voor de gTLD's, niet voor landextensies.
• Elke extensie heeft één registry: SIDN, DENIC, DNS Belgium, EURid, Verisign, Public Interest Registry.
• Wie mag registreren, welke tekens mogen, wat er na verlopen gebeurt en hoe verhuizen werkt: het verschilt per extensie.

Quiz

Opdracht

Opdracht A1.2: Welke registry? (casus). Bakkerij Example zet al haar domeinnamen op een rij en wil per naam weten welke registry de regels maakt. Ze heeft namen met zes extensies: .nl, .de, .eu, .be, .com en .org. Kies per extensie de registry uit de keuzelijst. In elke keuzelijst staan dezelfde zes opties:

• SIDN
• DENIC
• EURid
• DNS Belgium
• Verisign
• Public Interest Registry

Het programma vergelijkt je antwoorden met een vaste sleutel. Alle zes goed is groen, vijf goed is oranje. Bij een fout kun je het opnieuw proberen.

Verder lezen

• Wat is SIDN en waar worden .nl domeinen geregistreerd?
• Wie is EURID en wie registreert .EU namen?
• De geschiedenis van de Domeinnaam
• Gratis DNS-cursus 1.2: Hoe een domeinnaam is opgebouwd