Merken, handelsnamen en je domeinnaam

Module 2: Een goede naam kiezen · Leestijd: 9 minuten

Deze les legt uit hoe het werkt op 10 november 2026. Het is geen juridisch advies. Gaat het om een conflict over een naam of merk, vraag het dan aan een jurist of merkengemachtigde.

Leerdoel: Na deze les kun je nagaan of een naam botst met een merk of handelsnaam van een ander voordat je hem vastlegt, en weet je hoe je je eigen naam beter beschermt.

Kernbegrippen: merkrecht, merkenregister, BOIP, EUIPO, TMview, DPMA, handelsnaam, KVK Handelsregister, Naamchecker, bekendheid, te kwader trouw, geschillenregeling

Vrij is niet hetzelfde als toegestaan

Een domeinnaam die vrij is, kun je registreren. Dat wil niet zeggen dat je hem ook mag gebruiken. De registry controleert bij een gewone registratie in de regel niet of de naam lijkt op het merk of de handelsnaam van een ander. Dat moet je zelf doen.

Het omgekeerde geldt ook: een domeinnaam vastleggen geeft je op zichzelf geen merkrecht of ander recht op de naam. Je hebt dan alleen het gebruiksrecht op die ene registratie (les 1.1). Iemand anders kan dezelfde naam als merk of handelsnaam hebben, en dan sta jij zwakker dan je denkt.

Drie soorten rechten op een naam

Rond een bedrijfsnaam spelen drie dingen, die vaak door elkaar worden gehaald.

Een Benelux-merk geldt tien jaar en kun je daarna verlengen. Let op het woord "waren en diensten": een merk beschermt je naam voor bepaalde soorten producten. Een merk voor brood en banket is iets anders dan hetzelfde woord als merk voor software.

De handelsnaam is lastiger dan veel ondernemers denken. Inschrijven bij de KVK alleen is niet genoeg: je bent pas beschermd als je de naam echt gebruikt, en dan alleen in de regio waar je bekend bent. Een bakker in Utrecht en een bakker in Groningen kunnen dus naast elkaar dezelfde handelsnaam voeren. Maar wie van hen de .nl-naam krijgt, is gewoon wie het eerst registreert.

Zo controleer je een naam

Voordat je een naam vastlegt, loop je deze registers na:

1. KVK Naamchecker (https://www.kvk.nl/starten/naamchecker/tool/): zoekt in het Handelsregister en in de Benelux-merken tegelijk.
2. BOIP (https://www.boip.int/nl/merkenregister): het register van Benelux-merken, met een eigen naamchecker.
3. TMview van het EUIPO (https://www.tmdn.org/tmview/): merken in de EU en in veel andere landen in één zoekopdracht. Handig als je ook over de grens verkoopt.
4. DPMAregister (https://register.dpma.de/): Duitse merken, als je op de Duitse markt mikt.

Zoek niet alleen op de exacte naam. Zoek ook op namen die erop lijken: met een andere spelling, in het meervoud, of met een woord ervoor of erachter. Kijk bij merken voor welke waren en diensten ze ingeschreven zijn. Een treffer in een heel andere branche is minder een probleem dan een bijna gelijke naam bij een concurrent.

Zoek daarna ook gewoon met een zoekmachine. Een bedrijf dat de naam al jaren gebruikt maar nooit als merk inschreef, kan via zijn handelsnaam toch rechten hebben.

Volgorde: eerst de domeinnaam, dan de rest

De KVK raadt aan je domeinnaam vast te leggen vóórdat je je inschrijft in het Handelsregister. Na je inschrijving is je naam openbaar, en dan kan een ander hem sneller wegkapen. Een verstandige volgorde voor een nieuwe naam is dus: registers nalopen, domeinnaam vastleggen, inschrijven bij de KVK, en als de naam belangrijk voor je is, hem als merk inschrijven.

Wat er gebeurt als het botst

Botst jouw domeinnaam met het merk of de handelsnaam van een ander, dan kan die ander de naam van je proberen af te nemen. Dat kan via de rechter, en voor veel extensies via een geschillenregeling die sneller is.

Voor .com en andere gTLD's is dat de UDRP. De klager moet onder meer aantonen dat jouw naam gelijk is aan of verwarrend lijkt op zijn merk, dat jij geen recht of legitiem belang hebt, en dat je de naam te kwader trouw hebt geregistreerd en gebruikt. Voor .nl heeft SIDN een eigen Geschillenregeling, uitgevoerd door WIPO. Daar is kwade trouw bij de registratie of bij het gebruik al genoeg. Wint de klager, dan gaat de naam naar hem toe (bij de UDRP kan hij ook worden doorgehaald). Een schadevergoeding levert de UDRP niet op. Les 7.2 gaat verder in op deze regelingen.

Te kwader trouw betekent bijvoorbeeld: een naam vastleggen om hem aan de merkhouder te verkopen, om een concurrent te hinderen, of om mee te liften op de bekendheid van een ander. Let extra op namen die lijken op een bekend merk: daar ligt de verdenking van meeliften snel voor de hand.

Het gevolg kan pijnlijk zijn. Je raakt niet alleen de naam kwijt, maar ook je website-adres, je e-mailadressen en alles wat je op die naam hebt gebouwd.

Je eigen naam beschermen

Andersom werkt het ook. Is je bedrijfsnaam belangrijk, dan geeft een merkinschrijving je veel meer houvast dan alleen een domeinnaam of handelsnaam. Met een merk kun je makkelijker optreden tegen iemand die een lijkende domeinnaam vastlegt. Combineer dat met de juiste extensies (les 2.2) en een paar varianten met tikfouten (les 7.2).

Samenvatting

• Een vrije domeinnaam is nog geen naam die je mag gebruiken; de registry toetst in de regel niet op merken.
• Een domeinnaam geeft je geen merkrecht. Een handelsnaam beschermt je alleen in de regio waar je bekend bent; een merk geeft een alleenrecht voor bepaalde waren en diensten.
• Controleer een naam in de KVK Naamchecker, het BOIP, TMview en zo nodig het DPMAregister, en zoek ook op lijkende namen.
• Leg de domeinnaam vast vóór je KVK-inschrijving; schrijf een belangrijke naam in als merk.
• Bij een botsing te kwader trouw kan een geschillenregeling de naam aan de ander toewijzen.

Quiz

Opdracht

Opdracht D2.3: Merk- en handelsnaamcheck. Neem een naam die je overweegt, of de naam van je eigen bedrijf. Loop de registers uit deze les na en schrijf op wat je vindt.

Vink af als je dit hebt gedaan:

• Ik heb de naam gezocht in de KVK Naamchecker.
• Ik heb de naam gezocht in het BOIP-merkenregister en in TMview.
• Ik heb ook gezocht op lijkende namen: andere spelling, meervoud, met een woord ervoor of erachter.
• Ik heb bij elke treffer gekeken in welke branche of voor welke waren en diensten hij geldt.
• Ik heb met een zoekmachine gekeken of een ander de naam al gebruikt.

Beantwoord daarna voor jezelf:

1. Welke treffers vond je, en in welke branche zitten ze?
2. Is er een treffer die verwarring kan geven met jouw bedrijf? Waarom wel of niet?
3. Is je naam belangrijk genoeg om als merk in te schrijven?

Verder lezen

• KVK Naamchecker: https://www.kvk.nl/starten/naamchecker/tool/
• Verschil tussen handelsnaam en merknaam (KVK): https://www.kvk.nl/starten/wat-is-het-verschil-tussen-handelsnaam-en-merknaam/
• Merkenregister (BOIP): https://www.boip.int/nl/merkenregister
• Uitleg UDRP (WIPO, Engels): https://www.wipo.int/amc/en/domains/guide/