Typosquatting en geschillen
Module 7: Veilig en gezond houden · Leestijd: 9 minuten
Deze les legt uit hoe het werkt op 10 november 2026. Het is geen juridisch advies. Gaat het om een conflict over een naam of merk, vraag het dan aan een jurist of merkengemachtigde.
Leerdoel: Na deze les kun je typosquatting herkennen, afwegen welke varianten van je naam je zelf vastlegt en uitleggen welke geschillenregelingen er per extensie zijn.
Kernbegrippen: cybersquatting, typosquatting, defensief registreren, doorsturen, UDRP (WIPO), Geschillenregeling .nl, .eu ADR, CEPANI voor .be, DISPUTE-eintrag bij .de, te kwader trouw
Wat is typosquatting?
Bij cybersquatting legt iemand een domeinnaam vast die lijkt op het merk of de naam van een ander. Het doel is die naam te verkopen, de ander te hinderen of mee te liften op zijn bekendheid. Typosquatting is daar een vorm van: een naam met een tikfout, om bezoekers op te vangen die zich vergissen.
De varianten zijn voorspelbaar:
- een letter weg: bakkerijexampe.example in plaats van bakkerijexample.example;
- een letter dubbel: bakkerijexxample.example;
- twee letters omgewisseld: bakkerijexmaple.example;
- een streepje weg of erbij: bakkerij-example.example tegenover bakkerijexample.example;
- dezelfde naam met een andere extensie.
Wat kan iemand met zo'n naam? Hij kan er reclame op zetten, een concurrent laten zien, of nepmails versturen die op het eerste gezicht van jou lijken. En er is een minder bekend risico: mail die klanten met een tikfout naar jou sturen, komt binnen bij de houder van die variant. Denk aan offertes, facturen of wachtwoorden.
Welke varianten leg je zelf vast?
Je kunt niet elke variant registreren. Elke naam moet je verlengen, bijhouden en beveiligen. Kies daarom gericht. Defensief registreren betekent: een naam vastleggen om te voorkomen dat een ander hem krijgt, niet om hem te gebruiken.
Een praktische volgorde:
- Je hoofdnaam op de extensies die voor jouw klanten logisch zijn, bijvoorbeeld de landextensie, .com en .eu (les 2.2).
- De variant met en zonder streepje, als je naam uit twee woorden bestaat.
- De ene of twee tikfouten die echt vaak voorkomen. Kijk naar woorden die mensen anders spellen.
- Een oude naam die je niet meer gebruikt maar waar nog links en mail naartoe gaan (les 7.4).
Een defensieve naam laat je doorsturen naar je hoofdnaam, met een permanente doorsturing (301). Zo komt een bezoeker die zich vergist toch op de goede plek. Gebruik je de naam niet voor mail, zet hem dan dicht voor mail, zodat niemand er mail mee kan vervalsen.
Zet alle defensieve namen in je domeinregister (les 7.4) en bekijk elk jaar of je ze nog nodig hebt.
Iemand anders heeft een variant van jouw naam
Ontdek je dat een ander een naam heeft die op de jouwe lijkt, blijf dan eerst rustig. Niet elke gelijke naam is kwaad opzet. Een bakkerij in Groningen kan dezelfde naam hebben als een in Utrecht, en een handelsnaam is alleen beschermd in de regio waar je bekend bent.
Ga daarom eerst na:
- wat er in WHOIS of RDAP over de naam staat (les 4.1);
- of de naam wordt gebruikt, en waarvoor;
- of jij zelf een merk hebt. Een domein vastleggen geeft je op zichzelf geen merkrecht (les 2.3). De meeste geschillenregelingen draaien juist om een merk of een andere beschermde naam.
Leg vast wat je ziet, met schermafdrukken en data. Dat heb je nodig als je een procedure start.
Geschillenregelingen per extensie
Voor veel extensies bestaat een snellere weg dan de rechter. Stand november 2026:
| Extensie | Regeling | Wat de klager moet aantonen | Uitkomst |
|---|---|---|---|
| .com en andere gTLD's | UDRP, onder meer bij WIPO | naam gelijk of verwarrend gelijk aan zijn merk; houder heeft geen recht of legitiem belang; naam te kwader trouw geregistreerd én gebruikt | overdracht of doorhaling, geen schadevergoeding; bij WIPO meestal ongeveer twee maanden |
| .nl | Geschillenregeling van SIDN, uitgevoerd door WIPO | naam gelijk of verwarrend gelijk aan een naar Nederlands recht beschermd merk, handelsnaam of andere genoemde naam; geen recht of legitiem belang; te kwader trouw geregistreerd óf gebruikt | alleen overdracht aan de klager |
| .eu | .eu ADR, bij het Tsjechische Arbitragehof of WIPO | een eerder recht (merk, handelsnaam, familienaam); houder handelt speculatief of misbruikend | volgens de uitspraak |
| .be | procedure bij CEPANI (CEPINA) | dezelfde drie voorwaarden als bij .nl | de naam staat tijdens de procedure "on hold" |
| .de | geen vergelijkbare regeling; je gaat naar de rechter | DENIC kent wel de DISPUTE-eintrag |
Let op het verschil tussen "en" en "óf". Bij de UDRP moet de naam te kwader trouw geregistreerd én gebruikt zijn. Bij .nl en .be is één van de twee genoeg.
De DISPUTE-eintrag bij .de. DENIC heeft geen eigen geschillenregeling. Wel kun je bij DENIC een DISPUTE-eintrag aanvragen. De houder mag de naam dan blijven gebruiken, maar niet aan een ander overdragen. Wordt de naam verwijderd, dan krijg jij hem. De eintrag geldt een jaar en kan worden verlengd. Het geschil zelf beslecht de rechter.
Wat is "te kwader trouw"?
De regelingen geven voorbeelden. Iemand legt een naam vast vooral om hem aan de merkhouder of een concurrent te verkopen. Of om de merkhouder te hinderen, of om bezoekers te misleiden en zo geld te verdienen aan andermans bekendheid. Een typosquatter die een tikfoutvariant van een bekend merk vastlegt en er reclame op zet, past vaak in dat beeld.
Wie te goeder trouw een naam gebruikt voor een eigen, echt bedrijf met die naam, heeft meestal wel een legitiem belang. Precies daar gaan veel zaken over. Daarom is de afweging iets voor een jurist en niet voor deze les.
In de praktijk: zo werkt het bij WebOké
Bij Domein zoeken zie je naast je naam meteen Andere extensies voor dezelfde naam. Zo zie je welke varianten nog vrij zijn. Een defensieve naam laat je doorsturen in Mijn WebOké, in het tabblad Doorsturingen (kies Permanent 301). Staat de naam in een hostingpakket, dan regel je de doorsturing daar. Bij andere registrars werkt het vergelijkbaar: zoek naar "doorsturing", "redirect" of "forwarding".
Samenvatting
- Typosquatting is een vorm van cybersquatting met tikfouten; ook verkeerd geadresseerde mail komt dan bij een ander binnen.
- Leg gericht vast: hoofdnaam op je belangrijkste extensies, met en zonder streepje, en de echte tikfouten.
- Laat defensieve namen doorsturen met een 301 en zet ze in je domeinregister.
- UDRP (gTLD's), de Geschillenregeling (.nl), .eu ADR en CEPANI (.be) zijn snellere wegen dan de rechter; bij .de ga je naar de rechter en kun je een DISPUTE-eintrag aanvragen.
- Een domein vastleggen geeft geen merkrecht; de meeste regelingen draaien om een merk of beschermde naam.
Quiz
Opdracht
Opdracht A7.2: Tikfouten van jouw domein. Vul je eigen domeinnaam in (veld domein). Voorbeeldnamen zoals example.com worden geweigerd. Het programma maakt tot 12 tikfoutvarianten van je naam: een letter weg, een letter dubbel, twee letters omgewisseld en het streepje weg. Daarnaast zet het dezelfde naam op .nl, .com, .eu, .de, .be en .net. Per naam stelt het één DNS-vraag naar de nameservers: bestaat de naam wel of niet.
De uitkomst is informatief: je ziet per variant of hij bestaat. De opdracht wordt groen zodra de lijst klaar is. Kijk daarna zelf welke varianten van jou zijn, welke van een ander, en welke je nog vast zou willen leggen. Registreren doe je niet in de opdracht.
Verder lezen
- Domeindoorsturing/redirect aanmaken (domeinregistratie)
- Doorsturing naar een ander domein aanmaken (hostingpakket)
- WIPO Guide to the UDRP: https://www.wipo.int/amc/en/domains/guide/
- Geschillenregeling voor .nl-domeinnamen (SIDN): https://www.sidn.nl/en/nl-domain-name/dispute-resolution-regulations-for-nl-domain-names
- Domain name disputes (EURid): https://eurid.eu/en/manage-your-eu/domain-name-disputes/