Hoofdstuk 16 · 16.19
Rekenen in een tabel in een tekstdocument (offerte of factuur)
Zzp'ers en kleine bedrijven maken offertes en facturen vaak gewoon in de tekstverwerker: een tabel met omschrijving, aantal, prijs en bedrag, en onderaan het totaal en de btw. Euro-Office kan in zo'n tabel rekenen met formules, net als Word. Er zit wel een belangrijke valkuil in voor Nederlandse bedragen, die we in de demo tegenkwamen. Lees dit artikel dus helemaal voordat je een offerte verstuurt.
Als voorbeeld nemen we de offerte van Bloemisterij Het Zonnetje voor een bruiloft.
Een formule invoegen
- Klik in de cel waar de uitkomst moet komen, bijvoorbeeld het bedrag achter "Corsages".
- Klik rechts op het pictogram voor de tabelinstellingen en klik onderaan op Formule toevoegen.
- Het venster Formule instellingen opent. Euro-Office stelt zelf iets voor, zoals =SUM(LEFT) (alles links optellen) of =SUM(ABOVE) (alles erboven optellen).
- Typ je eigen formule, bijvoorbeeld =B3*C3: aantal maal prijs. De kolommen heten A, B, C, D van links naar rechts, de rijen 1, 2, 3 van boven naar onder, de kopregel meegeteld.
- Kies bij Getalnotatie hoe het getal eruitziet, en klik op OK.

De functies hebben Engelse namen, net als in Word: SUM is optellen. Andere functies kies je in de lijst Plak functie. LEFT en ABOVE staan voor alle cellen links van of boven de cel.
De valkuil: de komma
De formules in een tekstdocument lezen een komma niet als decimaalteken. In de demo gaf 12 corsages maal 8,50 de uitkomst 696, en niet 102. Ook een getal als 0,09 in een formule geeft een foutmelding (!Syntax error). En omdat de standaardnotaties een komma als scheidingsteken voor duizendtallen gebruiken (1,216.00), rekent een volgende formule die dat bedrag gebruikt ook verkeerd.

Zo rekent de tabel wel goed
- Typ de prijzen in de tabel met een punt als decimaalteken: 8.50 in plaats van 8,50.
- Kies bij Getalnotatie de notatie 0.00, zonder scheidingsteken voor duizendtallen.
- Gebruik ook in de formule een punt: =D6*0.09 voor 9% btw.
In de demo kwam er toen precies uit wat er moest uitkomen: 12 x 8.50 = 102.00, totaal 622.00, btw 55.98 en totaal inclusief btw 677.98.

Nadeel: de bedragen staan er dan met een punt, en niet zoals we in Nederland gewend zijn (102,00). Voor een interne berekening is dat prima; voor een offerte aan een klant vaak niet.
Bijwerken
Een formule rekent niet vanzelf opnieuw als je een aantal of prijs verandert. Selecteer alles met Ctrl + A en druk op F9; dan worden alle formules bijgewerkt. Doe dat altijd vlak voordat je de offerte als pdf verstuurt (zie Afdrukken en als pdf opslaan).
Beter: rekenen in een spreadsheet
Voor offertes en facturen met euro's en btw is een spreadsheet betrouwbaarder. Daar rekent alles meteen opnieuw, werken bedragen met een komma gewoon, en staan bedragen in Nederlandse notatie (€ 1.216,00). Maak de berekening in een spreadsheet (zie Formules en functies: SOM, GEMIDDELDE, ALS en VERT.ZOEKEN) en kopieer de tabel naar je offerte, of stuur de offerte als pdf vanuit de spreadsheet.
Valkuilen
- Een lege cel of tekst zoals "n.v.t." in een kolom die je optelt, kan de uitkomst verstoren. Zet daar 0 of laat de cel helemaal leeg.
- Voeg je een rij in, dan schuiven de celnamen op (B3 wordt B4). Formules als =SUM(ABOVE) hebben daar geen last van; formules met vaste cellen controleer je opnieuw.
- Typ in de getalnotatie geen euroteken. Zet het euroteken in de kopregel ("Bedrag in €").
- Wil je btw per regel of over het totaal afronden, dan is ook dat in een spreadsheet eenvoudiger: zie Btw goed afronden: per regel of over het totaal.
