Hoofdstuk 17 · 17.12
Btw goed afronden: per regel of over het totaal
Maak je een factuur of offerte in een spreadsheet, dan wijkt het totaal soms één cent af van je boekhoudpakket of van wat de klant uitrekent. Of je rekent de btw terug uit een prijs inclusief btw en komt net verkeerd uit. Dat komt bijna altijd door afronden: wanneer en waarover je afrondt.
Als voorbeeld nemen we een factuur van Bakkerij De Korenaar met producten tegen 9% en twee regels tegen 21%.
De opbouw
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Omschrijving | Aantal | Prijs excl. | Btw | Bedrag excl. |
| 2 | Bruidstaart | 1 | 186,35 | 9% | |
| 3 | Tompoucen | 24 | 2,15 | 9% | |
| 4 | Krentenbollen | 30 | 0,79 | 9% | |
| 5 | Bezorging | 1 | 7,50 | 21% | |
| 6 | Taartstandaard huur | 1 | 12,40 | 21% |
Typ de btw-tarieven als 9% en 21%, dus met het procentteken. Dan staat er 0,09 en 0,21 in de cel en kun je er direct mee rekenen.
Stap 1: het regelbedrag afronden
Typ in E2 =AFRONDEN(B2*C2;2) en trek de formule door tot E6. AFRONDEN met 2 rondt echt af op centen. Alleen de opmaak op twee decimalen zetten is niet genoeg: dan zie je 2 decimalen, maar de spreadsheet rekent verder met alle cijfers achter de komma.
Stap 2: kies één methode voor de btw
Je mag de btw per regel uitrekenen en afronden, of over het totaal per tarief. Beide mogen, maar wissel niet binnen één factuur. Veel boekhoudpakketten rekenen over het totaal per tarief.
Methode 1: over het totaal per tarief
=AFRONDEN(SOM.ALS(D2:D6;9%;E2:E6)*9%;2) geeft de btw tegen 9%, en =AFRONDEN(SOM.ALS(D2:D6;21%;E2:E6)*21%;2) de btw tegen 21%. SOM.ALS telt eerst alle regelbedragen met dat tarief op; daarna rekent de formule één keer de btw uit en rondt die af.
Methode 2: per regel
Zet in F2 =AFRONDEN(E2*D2;2), trek die door tot F6 en tel per tarief op met =SOM.ALS(D2:D6;9%;F2:F6) en =SOM.ALS(D2:D6;21%;F2:F6).

Let op: rekent een formule met een percentage, zoals *9% of een cel met 21%, dan geeft Euro-Office de uitkomst vaak zelf de notatie Percentage. Een btw-bedrag van 23,55 staat er dan als 2355%. Geef die cellen de notatie Valuta (zie Getallen, datums en valuta opmaken).
In het voorbeeld geeft methode 1 bij 9% 23,55 en methode 2 23,54. Allebei goed, zolang je bij één methode blijft en je totaal ermee klopt.
Stap 3: het totaal en de controle
Het totaal inclusief btw is =SOM(E2:E6) plus de btw-bedragen van je gekozen methode. Tel als controle nooit de bedragen inclusief btw per regel op als je over het totaal rekent: dan kun je weer een cent verschil krijgen.
Btw terugrekenen uit een prijs inclusief btw
Een veelgemaakte fout: 21% nemen van het bedrag inclusief btw. Van 24,95 inclusief is 21% namelijk 5,24, terwijl de btw maar 4,33 is. De goede formules, met de prijs inclusief btw in B9 en het tarief in C9:
- Btw: =AFRONDEN(B9*C9/(1+C9);2) geeft 4,33.
- Bedrag exclusief: =B9-D9 (met de btw in D9) geeft 20,62.
Ook hier kan Euro-Office de btw-cel de notatie Percentage geven: 4,33 staat er dan als 433%. Kies voor die cel de notatie Valuta.
Contant afronden op 5 cent
Rond je in de winkel contante bedragen af op 5 cent, gebruik dan =AFRONDEN.N.VEELVOUD(bedrag;0,05). Van 12,37 maakt dat 12,35. Rond alleen het eindbedrag zo af, niet de regels en niet de btw.
Valkuilen
- Tarief getypt als 21 in plaats van 21% of 0,21: dan wordt de btw honderd keer te hoog.
- Alleen opmaak, geen AFRONDEN: de cellen tonen netjes centen, maar het totaal rekent met de onzichtbare decimalen en kan een cent afwijken van wat je op papier optelt.
- SOM.ALS vindt het tarief niet: staat er in kolom D tekst ("9 %" met een spatie, links in de cel), dan telt de regel niet mee. Typ de tarieven opnieuw als 9%.
- Maak je facturen voor je administratie? Gebruik dan liever een boekhoudpakket. Een spreadsheet is prima voor een offerte of een snelle berekening.
