Hoofdstuk 20 · 20.8
Macro's veilig gebruiken: macro-instellingen, autostart bij collega's en hergebruik
Een macro kan in één klik een heel werkblad omgooien. Dat is handig als je hem zelf maakt, en reden tot voorzichtigheid als je een bestand van iemand anders krijgt. In dit artikel: wat een macro in Euro-Office wel en niet kan, hoe je instelt of macro's mogen draaien, wat je collega's te zien krijgen en hoe je een macro in meer bestanden gebruikt.
Wat een macro wel en niet kan
- Een macro zit in het bestand en werkt alleen in dat bestand. Hij kan alles in dat bestand lezen, wijzigen en wissen.
- Een macro kan geen andere bestanden in je WebOké Nextcloud openen, en niet bij de bestanden op je computer.
- Iets van internet ophalen lukte in onze test niet: een macro die een webpagina wilde lezen, kreeg een foutmelding en deed verder niets.
- Een macro draait in je browser, terwijl jij het document open hebt. Sluit je het document, dan stopt ook een macro die op wijzigingen let.
De vraag bij het openen
Bevat een bestand een macro met Autostart (zie Automatisch datum en tijd invullen zodra iemand een cel wijzigt), dan vraagt Euro-Office bij het openen: Het bestand bevat automatische macro's. Wilt u macro's uitvoeren?

- Ja: de macro's met autostart draaien.
- Nee: het bestand opent gewoon, maar zonder dat de macro's starten. Je kunt alles lezen en bewerken.
- Voorkeur onthouden voor alle bestanden: Euro-Office stelt je deze vraag dan niet meer, en kiest voortaan altijd hetzelfde. Vink dit alleen aan als je zeker weet dat je dat wilt; terugzetten doe je bij de macro-instellingen hieronder.
Kies alleen Ja als je weet waar het bestand vandaan komt. Twijfel je? Kies Nee, open Beeld, Macro's en lees eerst wat de macro doet. Een macro die alleen een tijdstempel of opmaak zet is onschuldig; een macro die rijen verwijdert of iets van internet ophaalt, wil je eerst begrijpen.
De macro-instellingen
Klik op Bestand, Geavanceerde instellingen en kijk bij Macro instellingen (1). Er zijn drie keuzes:

| Keuze | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Weergeef notificatie (standaard) | Automatische macro's starten niet vanzelf; je krijgt de vraag hierboven. Aanrader. |
| Alles inschakelen | Automatische macro's starten zonder vraag. Alleen als je uitsluitend met eigen bestanden werkt. |
| Alles uitschakelen | Automatische macro's starten nooit en je krijgt geen melding. |
Deze instelling geldt voor jou, niet voor het bestand. Elke collega heeft een eigen instelling.
Autostart bij collega's
Deel je een bestand met een macro met autostart, dan krijgt elke collega bij het openen dezelfde vraag. Het tijdstempel uit Automatisch datum en tijd invullen zodra iemand een cel wijzigt werkt bij een collega dus alleen als die Ja kiest. Spreek dat af, en zet in het bestand een korte uitleg, bijvoorbeeld in een cel boven de tabel: "Kies bij het openen Ja, anders komt er geen tijdstempel."
Een macro zonder autostart, die je met Uitvoeren of een knop start (zoals in Een rij automatisch naar een archiefblad verplaatsen als de status Klaar is en Een knop in je spreadsheet die een macro start), geeft bij het openen geen vraag. Die draait pas als iemand hem zelf start.
Een macro in meer bestanden gebruiken
Een macro hoort bij één bestand. (Aangepaste functies zijn de uitzondering: die horen bij jou als gebruiker, zie Excel-formules met LET of LAMBDA: wat je in Euro-Office in plaats daarvan doet.) Een "persoonlijke macrowerkmap" zoals in Excel, met macro's voor al je bestanden, bestaat in Euro-Office niet. Twee manieren om toch je macro's te hergebruiken:
- Een sjabloonbestand. Maak een bestand met de juiste werkbladen en macro's, bijvoorbeeld "Orderlijst sjabloon.xlsx". Voor elk nieuw jaar of elke nieuwe klant kopieer je dat bestand in je WebOké Nextcloud. De macro's gaan mee.
- De code kopiëren. Open in het ene bestand Beeld, Macro's, selecteer de code met Ctrl+A en kopieer hem. Maak in het andere bestand een nieuwe macro en plak de code. Bewaar je beste macro's ook in een tekstbestand in je Nextcloud, zodat je ze altijd terugvindt.
Downloaden en openen in Excel of Word
Je macro's worden in het xlsx- of docx-bestand zelf bewaard: na sluiten en opnieuw openen staan ze er nog. Excel en Word kennen deze JavaScript-macro's niet en voeren ze niet uit. Moet een bestand ook in Excel werken, zorg dan dat het zonder macro bruikbaar blijft.
Valkuilen
- "Voorkeur onthouden" per ongeluk aangevinkt? Ga naar Macro instellingen en zet hem terug op Weergeef notificatie.
- Een macro die alles wist kan ook in een gedeeld bestand iedereen raken. Met de versiegeschiedenis zet je het bestand terug (zie Versiegeschiedenis: een oudere versie terugzetten).
- Kopieer geen code van onbekende websites zonder te begrijpen wat hij doet. Een regel als Delete of Clear haalt gegevens weg.
Voor de beheerder: macro's staan bij WebOké aan voor iedereen. Er zijn bewust geen plug-ins (zie Plug-ins in Euro-Office: waarom WebOké ze niet aanbiedt en wat je in plaats daarvan doet): de knoppen onder het toverstafje in het venster Macro's (zoals Converteren van VBA) staan daarom grijs.
