Thunderbird en webmail

Module 2: Je mailbox instellen · Leestijd: 10 minuten

Leerdoel: Na deze les kun je Thunderbird handmatig instellen, de webmail gebruiken als controle en als noodingang, en met een vaste aanpak uitzoeken waarom een mailprogramma niet werkt.

Kernbegrippen: Thunderbird, handmatig configureren, verbindingsbeveiliging, authenticatiemethode (normaal wachtwoord, versleuteld wachtwoord, OAuth2), opgeslagen wachtwoorden, webmail (bv. Roundcube), sessie, uitloggen op een openbare computer, stappenplan bij problemen

Thunderbird: open en rechtstreeks

Thunderbird is een gratis mailprogramma voor Windows, Mac en Linux, van de Mozilla-stichting (bekend van Firefox), en ook beschikbaar voor Android. Het is open source en maakt rechtstreeks verbinding met je mailserver: je wachtwoord en je mail gaan nergens anders heen. Dat maakt het een goede keuze voor wie de nieuwe Outlook (les 2.2) niet wil gebruiken. Thunderbird laat bovendien precies zien wat het instelt, en dat maakt het een fijn programma om te leren hoe mail werkt.

Een account toevoegen

1. Open Thunderbird. Bij de eerste keer start het meteen met Je bestaande e-mailadres instellen. Anders: menu (drie streepjes), Account toevoegen, E-mail.
2. Vul je naam in (die zien ontvangers), je e-mailadres en het wachtwoord van de mailbox. Klik op Doorgaan.
3. Thunderbird zoekt de instellingen (autoconfig, de gegevensbank van Mozilla, of het raadt namen als mail.example.com; les 2.1). Controleer wat het vond: protocol IMAP en de servernaam van je aanbieder.
4. Klopt het niet, klik dan op Handmatig configureren en vul alles in zoals hieronder.

5. Klik op Opnieuw testen. Lukt het, klik dan op Gereed.

De authenticatiemethode

Thunderbird vraagt hoe je inlogt. De keuzes:

• Normaal wachtwoord: het wachtwoord gaat door de versleutelde verbinding naar de server. Dat is veilig zolang de verbinding versleuteld is (SSL/TLS of STARTTLS), en het is wat de meeste hostingservers verwachten.
• Versleuteld wachtwoord (CRAM-MD5 en dergelijke): een oude methode van vóór de tijd dat alle verbindingen versleuteld waren. Veel servers bieden hem niet aan; kies je hem toch, dan mislukt het inloggen.
• OAuth2: inloggen via een webpagina van de aanbieder. Voor Gmail, Microsoft en een paar andere grote aanbieders. Een gewone hostingmailbox gebruikt dit meestal niet.

Kies dus bijna altijd Normaal wachtwoord, in combinatie met versleuteling. Normaal wachtwoord zonder versleuteling (poort 143 of 110 zonder STARTTLS) is wel onveilig: dan gaat je wachtwoord leesbaar over het netwerk.

Wachtwoord wijzigen in Thunderbird

Heb je het wachtwoord van de mailbox veranderd, dan vraagt Thunderbird meestal vanzelf om het nieuwe. Gebeurt dat niet, dan heeft Thunderbird het oude opgeslagen. Verwijder het bij Instellingen, Privacy & Beveiliging, Opgeslagen wachtwoorden. Let op: daar staan twee regels per account, een voor imap:// en een voor smtp://.

Webmail: je mail in de browser

Bijna elke aanbieder heeft webmail: een website waar je met je e-mailadres en wachtwoord inlogt en je mail leest en verstuurt. Veel hostingbedrijven gebruiken daarvoor Roundcube, een open-source webmailprogramma. Webmail werkt rechtstreeks op dezelfde IMAP-mailbox als je mailprogramma: wat je in de webmail verplaatst of verwijdert, zie je in Thunderbird terug, en andersom.

Webmail heeft drie belangrijke functies:

1. Onderweg of op een vreemde computer je mail gebruiken zonder iets in te stellen. Log daarna wel uit, en laat de browser het wachtwoord niet onthouden.
2. Controleren of je gebruikersnaam en wachtwoord kloppen. Lukt inloggen in de webmail, dan is je mailbox in orde en zit een probleem in het mailprogramma. Lukt het niet, dan is het wachtwoord fout, of je IP-adres is geblokkeerd.
3. Instellingen op de server: veel webmailprogramma's laten je serverfilters, een afwezigheidsbericht, doorsturen en je handtekening instellen. Die filters werken ook als je computer uit staat, anders dan regels in een mailprogramma.

Een vaste aanpak bij problemen

Werkt je mail niet in een programma, loop dan deze stappen in deze volgorde na. Zo hoef je niet te gokken.

1. Webmail. Log in met je volledige e-mailadres en wachtwoord. Lukt dat niet: stel een nieuw wachtwoord in voor de mailbox. Laadt de webmail helemaal niet, terwijl hij via de mobiele verbinding van je telefoon wel laadt: je IP-adres is waarschijnlijk geblokkeerd door te veel mislukte pogingen.
2. Gebruikersnaam. Volledig e-mailadres, bij inkomend én uitgaand.
3. Servernaam. De naam van je aanbieder, geen geraden imap. of smtp.. Wijst hij naar de goede server en staat hij in het certificaat (les 2.1)?
4. Poort en beveiliging. 993 SSL/TLS; 587 STARTTLS of 465 SSL/TLS.
5. Verificatie uitgaand. Aan, met dezelfde gegevens.
6. Certificaatmelding? Lees wie het certificaat uitgaf. Een virusscanner? Zet het scannen van versleutelde mail uit.
7. Alle apparaten. Heb je een nieuw wachtwoord, zet het dan overal, ook op die oude tablet in de la.

Onthoud bij dit stappenplan: een melding van je programma is een gevolg, geen oorzaak. "Server niet gevonden" is meestal een typefout in de naam; "verbinding verbroken" vaak een verkeerde poort of beveiliging; "wachtwoord geweigerd" de gebruikersnaam of het wachtwoord.

In de praktijk: de webmail van WebOké

Bij WebOké draait de webmail op Roundcube, op webmail.weboke.nl. Je logt in met je volledige e-mailadres en het wachtwoord van de mailbox; het veld Server laat je leeg als je domein bij WebOké wordt gehost. Kopregels bekijk je via Meer, Toon bron (les 1.5). Bij andere aanbieders werkt het vergelijkbaar: de webmail heeft een eigen adres, dat in de welkomstmail of het klantpaneel staat.

Samenvatting

• Thunderbird werkt rechtstreeks met je mailserver en laat precies zien wat het instelt.
• Kies "Normaal wachtwoord" met versleuteling; "Versleuteld wachtwoord" is een oude methode die veel servers niet kennen.
• Webmail werkt op dezelfde mailbox en is de beste test of je wachtwoord en mailbox in orde zijn.
• Volg bij problemen een vaste volgorde: webmail, gebruikersnaam, servernaam, poort en beveiliging, verificatie uitgaand, certificaat, alle apparaten.

Quiz

Opdracht

Opdracht O2.5: Een kapotte instelling repareren. Bij de opdracht staan de instellingen van een fout ingesteld mailprogramma (bestand instellingen-fout.txt), met drie fouten erin. Noem de drie fouten, zeg per fout welke melding je zou verwachten, en schrijf in welke volgorde je ze met het stappenplan uit deze les zou vinden. Heb je zelf een mailprogramma dat niet goed werkt, doorloop dan het stappenplan voor je eigen situatie en schrijf op bij welke stap je de oorzaak vond.

Verder lezen

De stappen in deze artikelen gelden voor de panelen van WebOké; bij andere aanbieders werkt het vergelijkbaar.

• DirectAdmin handleiding 8.6: Thunderbird
• DirectAdmin handleiding 7.11: Webmail openen
• DirectAdmin handleiding 8.8: Verzenden of ontvangen lukt niet: zo los je het op
• Email adres aan thunderbird toevoegen
• Naar de webmail gaan en wat te doen als inloggen niet lukt