Een vast onderhoudsritme

Module 9: E-mail, vindbaarheid, AVG, onderhoud en verhuizen · Leestijd: 8 minuten

Leerdoel: Na deze les kun je een vast onderhoudsritme voor je WordPress-site opzetten en volhouden.

Kernbegrippen: onderhoudsritme, wekelijks, maandelijks, per kwartaal, jaarlijks, uptimebewaking, onderhoudslogboek, terugzettest, gebruikersaudit, pluginaudit, verlengingen, verantwoordelijke

Onderhoud is geen project maar een gewoonte

De meeste problemen in deze cursus ontstaan niet door een fout op één moment, maar door iets dat langzaam wegzakt: een plugin die niet meer wordt bijgewerkt, een PHP-versie die verouderd raakt, een back-up die al maanden mislukt zonder dat iemand het ziet, een oud-medewerker die nog beheerder is. Met een vast ritme vang je dat op voordat het een probleem wordt.

Het ritme hieronder is een voorbeeld voor een gewone bedrijfs- of verenigingssite. Een webwinkel of drukke site vraagt meer; een site die zelden verandert iets minder. Pas het aan, maar houd de vier ringen.

Elke week (10 minuten)

• Updates nalopen: zijn de automatische updates gelukt (les 7.2)? Staat er nog iets dat je met de hand moet bijwerken? Lees de mails van WordPress en je installer, ook over rollbacks.
• Even kijken: open je homepage en je belangrijkste pagina (bijvoorbeeld de contactpagina of de winkel) in een privévenster. Werkt alles?
• Meldingen: mails van je hoster, je beveiligingsplugin of malwarescanner, Search Console.
• Reacties en formulieren: is er spam die je moet opruimen, en komen de formulierberichten aan?

Elke maand (30 minuten)

• Back-up controleren: staat er een recente back-up, en is hij compleet (bestanden en database)? Download er een naar je eigen opslag als onderdeel van 3-2-1 (les 8.1).
• Sitediagnose (les 5.4): nieuwe waarschuwingen?
• Een formulier echt testen: vul je contactformulier in en kijk of de mail aankomt (les 9.1).
• Snelheid: één meting in PageSpeed Insights (les 6.1), om een plotselinge verslechtering te zien.
• Opslag: hoe vol is je pakket? Back-ups van de installer en uploads lopen op (les 2.2).
• Search Console: fouten bij het opnemen, beveiligingsproblemen, een plotselinge daling.

Elk kwartaal (1 tot 2 uur)

• Terugzettest: zet een back-up naast je site terug en loop de controlelijst na (les 8.2).
• Gebruikersaudit: wie zijn er beheerder, wie is vertrokken, welke applicatiewachtwoorden zijn er nog (les 3.3)?
• Pluginaudit: alle plugins langs, nog nodig, nog onderhouden, niet gesloten (les 5.4)?
• Thema's: alleen het actieve thema en één reservethema (les 2.4).
• Verharding nalopen: kloppen de controles uit les 7.4 nog (bijvoorbeeld na een plugin die .htaccess herschreef)?
• Eindcontrole: draai de opdracht van deze les.

Elk jaar (een halve dag)

• PHP-versie: zit je nog op een versie met actieve ondersteuning (les 8.4)? Plan de upgrade.
• Thema en grote plugins: is er een grote nieuwe versie waar je naar toe moet, of is het tijd om een verouderde paginabouwer of een "alles-in-één"-thema te vervangen?
• Verlengingen: domeinnaam, hostingpakket, licenties van betaalde plugins en thema's. Een verlopen licentie betekent geen beveiligingsupdates (les 7.2). Een verlopen domein betekent dat je site en mail weg zijn.
• AVG: kloppen je verwerkingenlijst en privacyverklaring nog, zijn er nieuwe diensten of plugins bijgekomen, worden oude formulierinzendingen opgeruimd (les 9.3)?
• Wachtwoorden en toegang: wie heeft toegang tot het hostingpaneel, de registrar, de DNS, de back-upopslag? Staat alles in een wachtwoordmanager, en kan iemand anders erbij als jij uitvalt?
• Je noodplan (les 7.5): klopt het nog?

Bewaking: niet wachten tot een klant belt

Een uptimebewaking controleert elke paar minuten of je site antwoordt en stuurt een mail of bericht als dat niet zo is. Er zijn gratis en betaalde diensten voor; sommige hosters bieden het ook. Stel hem in op een pagina die echt door WordPress wordt gemaakt (niet alleen een plaatje), en eventueel op een woord dat op die pagina moet staan. Dan merk je ook een kritieke fout of een gehackte homepage.

Bewaak ook je certificaat (verloopt het niet ongemerkt, les 3.1) en je domein (verlenging).

Een onderhoudslogboek

Houd een eenvoudig logboek bij: datum, wat je deed, wat je zag, wat je moet opvolgen. Een gedeeld document of een tabel is genoeg. Het helpt je:

• bij een probleem terug te zoeken wat er recent is veranderd ("de formulieren werken niet meer sinds de update van dinsdag");
• bij een hack de tijdlijn te reconstrueren (les 7.5);
• een collega, opvolger of webbouwer snel op weg te helpen;
• aan te tonen dat je de beveiliging serieus neemt (de AVG vraagt passende maatregelen, les 9.3).

Wie doet het?

Het beste ritme werkt niet als niemand het doet. Spreek af:

• wie verantwoordelijk is voor elke ring (week, maand, kwartaal, jaar);
• wie het overneemt bij vakantie of ziekte;
• wat er gebeurt als de webbouwer of de vrijwilliger die het altijd deed, stopt.

Doe je het niet zelf, dan kun je het onderhoud uitbesteden aan een webbouwer of onderhoudsdienst. Vraag dan precies welke van de punten hierboven ze doen, hoe vaak, en hoe je dat terugziet (een maandelijks verslag). "We houden je site bij" kan van alles betekenen.

Samenvatting

• Onderhoud is een gewoonte in vier ringen: week, maand, kwartaal, jaar.
• Wekelijks updates en een korte blik; maandelijks back-up, formulier en meldingen; per kwartaal een terugzettest en audits; jaarlijks PHP, verlengingen, AVG en toegang.
• Een uptimebewaking op een echte WordPress-pagina meldt problemen voordat een klant belt.
• Een onderhoudslogboek helpt bij problemen, hacks en overdracht.
• Spreek af wie wat doet, ook bij afwezigheid; bij uitbesteden: vraag wat er precies gebeurt.

Quiz

Opdracht

Opdracht A9.4: De kwartaalcontrole. Vul het adres van je site in. Het programma voert de openbare controles uit deze cursus in één keer uit en zet de uitslag op een rij: certificaat (A3.1), doorsturingen en gemengde inhoud (A3.2), cache (A6.2), wat je site laat zien (A7.4), vindbaarheid (A9.2) en externe diensten (A9.3). Bewaar de uitslag en vergelijk hem bij de volgende kwartaalcontrole.

Opdracht D9.4: Je onderhoudskalender. Maak je eigen onderhoudskalender met de vier ringen. Zet bij elk punt wie het doet en wie het overneemt, en plan de eerste keer van elke ring in je agenda. Begin een onderhoudslogboek en noteer daarin de eerste weekronde. Vink aan dat je een uptimebewaking hebt ingesteld en dat de verlengdata van domein, hosting en licenties in je agenda staan.

Verder lezen

Deze artikelen beschrijven de stappen in de panelen van WebOké; in andere panelen werken ze vergelijkbaar.

• DirectAdmin handleiding 13.5: Updates en automatische updates
• DirectAdmin handleiding 16.1: Welke back-ups er zijn bij WebOké
• DirectAdmin handleiding 17.6: Opslag vol: waar zit de ruimte?
• WebOké Backups: een backup bekijken, terugzetten of downloaden
• WebOké handleiding 14.1: Domein gezondheid (ook zonder account)
• Sitediagnose (wordpress.org, Engels): https://wordpress.org/documentation/article/site-health-screen/