Vindbaarheid: de basis

Module 9: E-mail, vindbaarheid, AVG, onderhoud en verhuizen · Leestijd: 9 minuten

Leerdoel: Na deze les kun je de technische basis van vindbaarheid (SEO) van een WordPress-site op orde brengen en controleren.

Kernbegrippen: zoekmachineoptimalisatie (SEO), indexeren, titel, metabeschrijving, koppen, permalinks, sitemap (wp-sitemap.xml), robots.txt, noindex, Google Search Console, 301 bij gewijzigde adressen, dubbele inhoud, canonical, SEO-plugin

Wat een zoekmachine nodig heeft

Een zoekmachine doet drie dingen met je site:

1. Vinden (crawlen): een programma volgt links en de sitemap om je pagina's te ontdekken.
2. Opnemen (indexeren): de pagina wordt gelezen en in de index gezet, tenzij je zegt dat dat niet mag.
3. Rangschikken: bij een zoekvraag bepaalt de zoekmachine welke pagina's het best passen.

De technische basis gaat over stap 1 en 2: zorg dat zoekmachines je pagina's kunnen vinden en mogen opnemen, en dat ze begrijpen waar elke pagina over gaat. Stap 3 hangt vooral af van de inhoud: is je pagina het beste antwoord op de vraag? Geen plugin kan dat voor je regelen.

De basis die WordPress al doet

• Een titel per pagina (<title> in de HTML), meestal "Paginatitel - Sitenaam".
• Nette adressen als je permalinks op Berichtnaam staan (les 2.4).
• Een sitemap: sinds WordPress 5.5 maakt WordPress zelf een sitemap op https://example.com/wp-sitemap.xml, met al je openbare pagina's, berichten, categorieën en auteurs. Een SEO-plugin vervangt die vaak door een eigen (bijvoorbeeld sitemap_index.xml).
• Een robots.txt: WordPress maakt een virtueel bestand https://example.com/robots.txt met een verwijzing naar de sitemap. Zet je zelf een echt bestand robots.txt in je webmap, dan gaat dat voor.
• Noindex op alle pagina's als het vinkje "Zoekmachines ontmoedigen" aan staat (les 2.4).

Wat je zelf regelt

Titel en metabeschrijving

De titel is de klikbare regel in de zoekresultaten. De metabeschrijving is het stukje tekst eronder (de zoekmachine gebruikt die niet altijd, maar vaak wel). WordPress maakt zelf geen metabeschrijving; daarvoor heb je een SEO-plugin of een thema dat het aanbiedt.

<title>Remmen afstellen van je e-bike - Fietsenwinkel De Spaak</title>
<meta name="description" content="Zo stel je de remmen van je e-bike zelf af, en wanneer je beter langs de werkplaats komt.">

Schrijf voor mensen: zegt de titel waar de pagina over gaat, en geeft de beschrijving een reden om te klikken? Elke pagina een eigen titel en beschrijving, geen kopie.

Koppen en inhoud

Gebruik koppen voor de opbouw (les 4.1): één H1 (de paginatitel), H2 voor de hoofdstukken. Schrijf in de woorden die je bezoekers gebruiken. Link vanuit je teksten naar andere pagina's van je site (interne links); daarmee vinden zoekmachines je pagina's en begrijpen ze de samenhang. Beschrijf afbeeldingen met alt-tekst (les 4.4).

robots.txt en noindex: het verschil

Deze twee worden vaak verward:

• robots.txt zegt welke adressen een zoekmachine niet mag bezoeken. Disallow: / betekent: kom nergens. Maar een pagina die niet bezocht mag worden, kan toch in de zoekresultaten komen (zonder beschrijving) als andere sites ernaar linken.
• noindex (een <meta name="robots" content="noindex"> in de pagina, of de kopregel X-Robots-Tag: noindex) zegt: neem deze pagina niet op. De zoekmachine moet de pagina daarvoor wel kunnen bezoeken.

Wil je een pagina uit Google houden, gebruik dan noindex, niet robots.txt. En controleer na de lancering dat je robots.txt niet Disallow: / bevat en dat er nergens noindex op je gewone pagina's staat. Een vergeten vinkje of een robots.txt van de bouwfase houdt een site maandenlang uit Google.

Een standaard robots.txt van WordPress ziet er ongeveer zo uit:

User-agent: *
Disallow: /wp-admin/
Allow: /wp-admin/admin-ajax.php

Sitemap: https://example.com/wp-sitemap.xml

Google Search Console

Google Search Console is een gratis dienst van Google waarmee je ziet hoe Google je site ziet: welke pagina's zijn opgenomen en welke niet (en waarom), op welke zoekwoorden je gevonden wordt, fouten, beveiligingsproblemen (les 7.5). Je bewijst dat de site van jou is met een TXT-record in je DNS (DNS-cursus les 4.2) of een bestand. Dien daar je sitemap in.

Bing heeft een vergelijkbare dienst (Bing Webmaster Tools).

Als adressen veranderen

Verander je de slug van een pagina, verhuis je naar een ander domein of herbouw je de site met andere adressen, dan wijzen links van buiten en de zoekresultaten naar adressen die niet meer bestaan. Zet altijd een 301-doorsturing van het oude naar het nieuwe adres (les 3.2). Dat kan met een doorstuurplugin, in .htaccess of in je hostingpaneel. Een lijst van oude adressen haal je uit je oude sitemap of uit Search Console.

Dubbele inhoud

Dezelfde inhoud op meerdere adressen verwart zoekmachines. Oorzaken bij WordPress:

• www en zonder www, http en https die niet doorsturen (les 3.2);
• een staging die zoekmachines kunnen vinden (les 8.3);
• archieven en tags met dezelfde inhoud (les 4.2).

WordPress zet op berichten en pagina's een <link rel="canonical" href="...">: "dit is het echte adres van deze inhoud". Dat helpt, maar is geen vervanging voor goede doorsturingen.

SEO-plugins, realistisch

Er zijn veel SEO-plugins (bijvoorbeeld Yoast SEO, Rank Math, SEOPress, The SEO Framework). Ze helpen met: titel en metabeschrijving per pagina, een betere sitemap, gestructureerde gegevens (schema), broodkruimels, doorsturingen, en een controle van je tekst. Nuttig, met twee kanttekeningen:

• Een groen bolletje in de plugin betekent dat je tekst aan een lijstje voldoet, niet dat je hoog komt. Goede inhoud voor je bezoekers weegt zwaarder dan een leesbaarheidsscore.
• Kies er één; twee SEO-plugins zetten dubbele titels, sitemaps en canonical-regels.

Snelheid (module 6) en een site die goed werkt op mobiel tellen ook mee.

Samenvatting

• Zoekmachines vinden, nemen op en rangschikken; de techniek regelt vinden en opnemen, de inhoud de rest.
• WordPress maakt zelf een titel, nette adressen, een sitemap (wp-sitemap.xml) en een robots.txt.
• Een metabeschrijving per pagina vraagt een SEO-plugin of een thema dat het kan.
• robots.txt regelt bezoeken, noindex regelt opnemen; controleer na de lancering dat geen van beide je site blokkeert.
• Gebruik Search Console, zet 301-doorsturingen bij gewijzigde adressen en kies hooguit één SEO-plugin.

Quiz

Opdracht

Opdracht A9.2: De technische basis van je vindbaarheid. Vul het adres van je site in. Het programma controleert: robots.txt is bereikbaar en blokkeert niet de hele site (Disallow: / voor alle zoekmachines), er is een sitemap (genoemd in robots.txt, of /wp-sitemap.xml) die als XML antwoordt, en de homepage heeft een niet-lege titel, geen noindex (in de HTML of de kopregel X-Robots-Tag) en precies één H1. Een ontbrekende metabeschrijving is oranje.

Verder lezen

Deze artikelen beschrijven de stappen in de panelen van WebOké; in andere panelen werken ze vergelijkbaar.

• DirectAdmin handleiding 4.7: Site Omleiden: een domein of pagina doorsturen
• DirectAdmin handleiding 13.7: Klonen en een testomgeving (staging) maken
• Gratis DNS-cursus 4.2: TXT-records en domeinverificatie
• SEO-basisgids (Google Search Central, Engels): https://developers.google.com/search/docs/fundamentals/seo-starter-guide
• Robots.txt en noindex (Google Search Central, Engels): https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/robots/intro
• Google Search Console: https://search.google.com/search-console