Module 8 · 8.1
Back-ups: wat, waar en hoe vaak
Module 8: Back-ups, staging en PHP-upgrades · Leestijd: 9 minuten
Leerdoel: Na deze les kun je een back-upplan voor een WordPress-site maken volgens de 3-2-1-regel.
Kernbegrippen: back-up, database, wp-content, wp-config.php, 3-2-1-regel, buiten de server, bewaartermijn, hoe vaak (hoeveel werk mag je kwijt), hostingback-up, installer-back-up, back-upplugin, versleuteling, back-ups buiten de webmap
Waarom je een back-up nodig hebt
Een back-up is je weg terug als er iets misgaat. En er gaat altijd een keer iets mis:
- een update die de site breekt (les 7.2);
- een plugin of een collega die per ongeluk inhoud wist;
- een hack (les 7.5);
- een fout bij een verhuizing (les 9.5);
- een server of datacenter met problemen;
- een opgezegd hostingpakket of een betalingsachterstand, waarna de hoster je gegevens verwijdert.
Wie geen bruikbare back-up heeft, begint in al die gevallen opnieuw. Een back-up maken is makkelijk. Een bruikbare back-up hebben, die compleet is, op een veilige plek staat en terug te zetten is, vraagt een plan.
Wat erin moet
Een WordPress-site is bestanden plus database (les 1.3). Een volledige back-up bevat:
| Onderdeel | Waarom |
|---|---|
| De database | Al je teksten, pagina's, instellingen, gebruikers, bestellingen |
| wp-content | Thema's, plugins en vooral uploads (je foto's en documenten) |
| wp-config.php | De instellingen en sleutels van deze installatie |
| .htaccess en andere eigen bestanden in de webmap | Doorstuurregels, beveiligingsregels, verificatiebestanden |
WordPress zelf (wp-admin, wp-includes) kun je altijd opnieuw downloaden, maar het is handig als het meegaat: dan zet je in één keer alles terug.
Denk ook aan wat er naast de site staat: e-mail op hetzelfde domein, de DNS-records (DNS-cursus les 6.3) en eventuele cronjobs in je hostingpaneel. Een back-up van alleen WordPress zet die niet terug.
De 3-2-1-regel
Een bekende vuistregel voor back-ups:
- 3 kopieën van je gegevens (het origineel en twee back-ups);
- op 2 verschillende soorten opslag of systemen;
- waarvan 1 op een andere plek, buiten de server en liefst bij een andere partij.
Waarom? Omdat elke kopie op dezelfde plek tegelijk kan verdwijnen. Een back-up in je eigen hostingpakket (zoals een installer-back-up, les 2.2) is weg als het pakket wordt gehackt, opgezegd of als de server stukgaat. Een back-up bij je hoster op een andere server is beter, maar valt nog steeds onder dezelfde partij en hetzelfde account. Een kopie op je eigen computer of in een cloudopslag van een andere partij maakt het plaatje compleet.
Een uitbreiding die je soms ziet: 3-2-1-1-0. De extra 1 is een kopie die niet te wijzigen of te wissen is (offline of "immutable"), zodat ook een inbreker of een gijzelprogramma er niet bij kan. De 0 staat voor: nul fouten bij het testen van het terugzetten (les 8.2).
Hoe vaak, en hoe lang bewaren
De vraag "hoe vaak" is eigenlijk: hoeveel werk mag je kwijtraken? Wordt er alleen af en toe een pagina aangepast, dan is een back-up per week genoeg. Plaats je dagelijks nieuws, dan dagelijks. Bij een webwinkel met bestellingen elk uur is een dagelijkse back-up al te weinig: een terugzetting van vanochtend betekent dat de bestellingen van vandaag weg zijn. Daar wil je vaker een back-up van de database, of een hoster die een terugzetting kan doen tot op een kortere termijn.
Ook belangrijk: hoe ver terug. Een hack wordt soms pas weken later ontdekt (les 7.5). Als je alleen de laatste zeven dagen bewaart, en de achterdeur is drie weken oud, zijn al je back-ups besmet. Bewaar daarom ook oudere back-ups, bijvoorbeeld dagelijks voor een maand en maandelijks voor een jaar.
Wie maakt de back-up?
Er zijn drie soorten, en een goed plan gebruikt er meestal twee:
- Back-ups van je hoster. Bij veel hosters automatisch, van je hele pakket, op aparte opslag. Bij WebOké bijvoorbeeld elke nacht, met de nachten van de afgelopen 30 dagen, op opslagservers in een ander datacenter. Controleer bij jouw hoster: hoe vaak, hoe lang, waar, en kun je zelf (en per onderdeel) terugzetten?
- Back-ups van je installer (les 2.2). Handig vlak voor een update, maar ze staan in je eigen pakket en tellen mee voor je opslag. Geen onderdeel van 3-2-1.
- Een back-upplugin (bijvoorbeeld UpdraftPlus, BackWPup, Duplicator of een betaalde dienst). Die kan back-ups naar een externe opslag sturen (een cloudopslag, een eigen server). Dat is de makkelijkste manier om aan de "1 buiten de deur" te komen. Let op: de plugin draait op je site, dus bij een hack kan hij ook geraakt zijn, en de inloggegevens van je externe opslag staan in je database.
Een eenvoudig, goed plan voor een kleine site: de dagelijkse back-up van de hoster, plus elke maand (en vóór elke grote wijziging) een download naar je eigen computer of cloudopslag.
Veilig bewaren
- Nooit in de webmap. Een back-up als
public_html/backup.zipis voor iedereen te downloaden, met je databasewachtwoord en alle klantgegevens (les 7.4). - Versleutel back-ups die buiten je hoster staan, zeker als er persoonsgegevens in zitten (les 9.3). Een back-up op een gestolen laptop of in een gedeelde cloudmap is anders een datalek.
- Bewaar de inloggegevens voor je back-upopslag ergens anders dan op de site zelf, bijvoorbeeld in je wachtwoordmanager. Als je site weg is, moet je er nog bij kunnen.
- Ruim op: oude back-ups in je pakket vullen je opslag. Back-ups buiten de server verwijder je volgens je bewaartermijn.
In de praktijk: zo ziet het eruit in een paneel
Als voorbeeld gebruiken we DirectAdmin met WebOké Backups. Andere hosters hebben vergelijkbare functies, bijvoorbeeld JetBackup in cPanel of de back-upfunctie van Plesk.
- In Mijn WebOké zie je bij WebOké Backups de back-ups van de afgelopen nachten, en kun je een extra back-up maken of een back-up downloaden.
- In DirectAdmin kun je bij Back-up en herstel zelf een back-up maken van wat je aanvinkt; die komt in je eigen pakket (map backups) en kun je downloaden.
- In Installatron maak je een back-up van één WordPress-installatie, handig vlak voor een update.
Samenvatting
- Een volledige back-up bevat de database, wp-content, wp-config.php en eigen bestanden; denk ook aan mail, DNS en cronjobs.
- 3-2-1: drie kopieën, twee soorten opslag, één buiten de server en liefst bij een andere partij.
- Hoe vaak hangt af van hoeveel werk je mag kwijtraken; bewaar ook oudere back-ups, omdat een hack laat ontdekt kan worden.
- Combineer de back-up van je hoster met een eigen kopie buiten de server; installer-back-ups zijn handig, maar geen plan.
- Nooit back-ups in de webmap; versleutel kopieën buiten de hoster en bewaar de toegang ergens anders.
Quiz
Opdracht
Opdracht D8.1: Je back-upplan volgens 3-2-1. Vul de tabel in voor je eigen site: welke kopieën zijn er (origineel, back-up 1, back-up 2), waar staat elke kopie (welke partij, welke opslag), hoe vaak wordt hij gemaakt, hoe lang wordt hij bewaard, en wie kan erbij. Klopt je plan met 3-2-1? Download daarna één volledige back-up en kijk in het bestand: zitten de database (een .sql-bestand), wp-content/uploads en wp-config.php erin? Vink aan wat je hebt gevonden, en noteer hoeveel werk je maximaal kwijt bent als je je meest recente back-up moet terugzetten.
Opdracht D8.1: Je back-upplan volgens 3-2-1
Deze opdracht doe je zelf; niemand kijkt hem na. Vink af wat je gedaan hebt en markeer de opdracht als gedaan.
Minstens één kopie staat bij een andere partij of buiten de server, de bewaartermijn is langer dan een week, en je antwoord op "hoeveel werk" is concreet (bijvoorbeeld "hoogstens één dag aan bestellingen").
Je vinkjes en aantekeningen blijven alleen in deze browser; we sturen ze nergens heen. Ben je aangemeld, dan bewaren we in Mijn cursussen alleen dat je de opdracht gedaan hebt.
Verder lezen
Deze artikelen beschrijven de stappen in de panelen van WebOké; in andere panelen werken ze vergelijkbaar.
- DirectAdmin handleiding 16.1: Welke back-ups er zijn bij WebOké
- DirectAdmin handleiding 16.2: Back-up en herstel: zelf een back-up maken in DirectAdmin
- DirectAdmin handleiding 16.5: Kan dit ook in Mijn WebOké? WebOké Backups
- DirectAdmin handleiding 13.6: Back-ups maken en terugzetten in Installatron
- WebOké Backups: een backup bekijken, terugzetten of downloaden
- Hoe maak ik een back-up van mijn MySQL-database?
- DirectAdmin handleiding 16.6: Ruimte terugwinnen: oude back-ups opruimen
- Back-ups van WordPress (developer.wordpress.org, Engels): https://developer.wordpress.org/advanced-administration/security/backup/
