Gebruikers en rollen

Module 3: Adres, https en gebruikers · Leestijd: 8 minuten

Leerdoel: Na deze les kun je rollen en rechten zo verdelen dat iedereen alleen kan wat hij nodig heeft.

Kernbegrippen: rol, capability (recht), beheerder, redacteur, auteur, schrijver, abonnee, minste rechten, één account per persoon, schermnaam en gebruikersnaam, applicatiewachtwoord, gebruiker verwijderen en inhoud toewijzen

Rollen en rechten

Iedereen die inlogt op je WordPress-site heeft een rol. Een rol is een pakketje rechten (in WordPress-taal capabilities): mag deze persoon berichten schrijven, andermans berichten aanpassen, plugins installeren, gebruikers aanmaken? WordPress heeft vijf standaardrollen (de Nederlandse namen tussen haakjes):

Bij een netwerk van sites (multisite) bestaat ook de superbeheerder. Plugins voegen soms eigen rollen toe, zoals Winkelmanager en Klant bij WooCommerce, of een rol voor SEO-beheer.

Let op het verschil tussen auteur en redacteur: een auteur kan alleen aan zijn eigen berichten, een redacteur aan alles. En een redacteur kan geen plugins installeren of instellingen wijzigen. Dat is precies de bedoeling.

Het principe: zo weinig rechten als nodig

Elk account is een mogelijke ingang voor een inbreker. Een uitgelekt wachtwoord van een abonnee doet weinig kwaad. Een uitgelekt wachtwoord van een beheerder geeft volledige controle: een inbreker kan een plugin met kwaadaardige code uploaden en daarmee bij alle bestanden en de database van je site.

Daarom geef je iedereen de laagste rol waarmee hij zijn werk kan doen:

• De marketingcollega die blogs schrijft: auteur of redacteur, geen beheerder.
• De stagiair die nieuwsberichten aanlevert: schrijver; iemand anders publiceert.
• De webbouwer die één keer iets komt doen: een tijdelijk beheerdersaccount dat je daarna verwijdert of verlaagt.
• Jezelf: overweeg twee accounts, een beheerder voor onderhoud en een redacteur voor het dagelijkse schrijven. Wie als beheerder een besmette pagina bekijkt of op een nep-link klikt, geeft meer weg dan een redacteur.

Een paar regels die erbij horen:

• Eén account per persoon. Nooit een gedeeld account "kantoor" of "redactie". Je weet dan niet wie wat deed, je kunt niemand afzonderlijk de toegang ontnemen, en het wachtwoord gaat rond via mail en briefjes.
• Ruim op. Gaat iemand weg, verwijder het account of zet het op abonnee. Kijk elk kwartaal welke beheerders er zijn (les 9.4). Een onbekende beheerder is een van de duidelijkste tekenen van een hack (les 7.5).
• Geen accounts voor apps die het niet nodig hebben. Moet een koppeling (een app, een ander systeem) in WordPress kunnen, gebruik dan een applicatiewachtwoord (hieronder).

Gebruikersnaam en schermnaam

Elk account heeft een gebruikersnaam (waarmee je inlogt, niet te wijzigen) en een schermnaam (wat bij je berichten staat, zoals "Lisa de Vries"). Kies de schermnaam bij het profiel onder "Publiekelijk tonen als".

Is je gebruikersnaam geheim? Niet echt. WordPress laat op meerdere plekken een afgeleide naam zien: in het adres van een auteursarchief (/author/lisa/) en in de REST-ingang van de site (/wp-json/wp/v2/users), voor iedereen die een bericht heeft gepubliceerd. Die naam (de slug) is vaak gelijk aan de gebruikersnaam. Een inbreker heeft dan de helft van wat hij nodig heeft. De echte bescherming zit in een sterk wachtwoord en tweestapsverificatie (les 7.3), maar een gebruikersnaam die niet gelijk is aan je publieke naam helpt een beetje. In les 7.3 kijk je wat jouw site laat zien.

Applicatiewachtwoorden

Sinds WordPress 5.6 heeft elk profiel onderaan Applicatiewachtwoorden. Daarmee maak je een apart wachtwoord voor één koppeling, bijvoorbeeld een app op je telefoon of een systeem dat via de REST API berichten plaatst. Voordelen:

• Je geeft je echte wachtwoord niet weg.
• Je kunt één koppeling intrekken zonder je eigen wachtwoord te wijzigen.
• Een applicatiewachtwoord werkt niet om in het gewone beheerscherm in te loggen.

Het applicatiewachtwoord heeft dezelfde rechten als het account. Maak het dus aan bij een account met een passende (lage) rol. Gebruik je geen koppelingen, dan heb je ze niet nodig.

Iemand verwijderen

Verwijder je een gebruiker die berichten heeft geschreven, dan vraagt WordPress wat er met die inhoud moet gebeuren:

• Alle inhoud verwijderen: alle berichten en pagina's van die persoon gaan weg. Bijna nooit wat je wilt.
• Alle inhoud toewijzen aan een andere gebruiker: de berichten blijven staan, met de nieuwe gebruiker als auteur.

Kies bijna altijd het tweede. Wil je de naam van de oude auteur bij de berichten houden? Verlaag het account dan naar abonnee en geef het een nieuw, lang wachtwoord, in plaats van het te verwijderen.

In de praktijk: zo ziet het eruit in een paneel

In het beheer van WordPress:

1. Gebruikers > Alle gebruikers: bovenaan staat per rol hoeveel accounts er zijn. Klik op Beheerder om alleen de beheerders te zien.
2. Gebruikers > Nieuwe gebruiker: vul gebruikersnaam en e-mail in en kies de rol. Laat WordPress een wachtwoordlink sturen in plaats van zelf een wachtwoord te mailen.
3. Profiel: schermnaam kiezen, en onderaan applicatiewachtwoorden beheren.

Samenvatting

• Een rol is een pakket rechten; WordPress heeft beheerder, redacteur, auteur, schrijver en abonnee.
• Geef iedereen de laagste rol waarmee hij zijn werk kan doen, en houd het aantal beheerders klein.
• Eén account per persoon, nooit gedeeld; ruim accounts op als iemand vertrekt.
• Gebruikersnamen zijn niet geheim; de echte bescherming is een sterk wachtwoord en tweestapsverificatie.
• Bij verwijderen wijs je de inhoud toe aan iemand anders; applicatiewachtwoorden gebruik je voor koppelingen.

Quiz

Opdracht

Opdracht D3.3: Een rollenaudit van je site. Open Gebruikers > Alle gebruikers en maak een lijst: per account de rol, of de persoon nog actief is en welke rol hij eigenlijk nodig heeft. Vul in hoeveel beheerders je had en hoeveel er na je opruimronde over zijn. Vink aan: geen gedeelde accounts, geen onbekende beheerders, vertrokken mensen verwijderd of verlaagd (met inhoud toegewezen), ongebruikte applicatiewachtwoorden ingetrokken. Leg in één zin uit waarom je jezelf wel of geen apart redacteuraccount geeft.

Verder lezen

Deze artikelen beschrijven de stappen in de panelen van WebOké; in andere panelen werken ze vergelijkbaar.

• DirectAdmin handleiding 3.7: Veilige wachtwoorden en wat je doet bij een gelekt wachtwoord
• Ik kan niet inloggen in WordPress: wat nu?
• Rollen en rechten (wordpress.org, Engels): https://wordpress.org/documentation/article/roles-and-capabilities/